Afbeelding Cailleach by Ashley Bryner. De plaid in haar handen verwijst naar de Schotse gedachte dat zij de eerste tartan veroorzaakte door haar deken (van sneeuw) over de landen te leggen, die later ingevuld werd met allerlei patronen.
De Cailleach is de Keltische Godin van de winter, in de Britse eilanden werd ze in oude tijden vereerd als de winter crone, een oude heks, ziener, voorspeller en Godin. Ze brengt de lange koude winternachten.
Ze wordt gevreesd en gerespecteerd als oude heks in haar oude rol als vroedvrouw en aflegger van doden. Zij beslist wanneer de winter over is, en wanneer lente begint. Op de avond van de eerste februari (Brigid’s day) trekt ze zich terug in haar stenen en grafheuvels om het rijk over te dragen aan Brigid. Haar connectie met de onderwerld en de voorouderrijken is sterk, ze heerst over de tijd tussen sterven en geboren worden. Zij is de oude houder van mysteries, zij bewaakt de doorgang naar het oneindige. Ze is de vroedvrouw voor de stervenden, liefdevol houdt ze de zaden van het leven in haar schoot warm, terwijl haar ketel bubbelt met voortekenen van het leven dat straks zal ontstaan als de lange winter over is.
Ze is een heilige heks, een Donkere Godin van winter. Een afstammeling van het ras van reuzen, in staat over meren en zeeën te stappen (mijn inziens een verwijzing naar reflectie, afstand nemen). Ze de koningin van de winter en haar natuur spiegelt het seizoen: donker en koud, introspectief en mysterieus. Ze is niet een heel vriendelijke Moeder, meer een no-nonsense wijze oudste vrouw. Haar invloed is die van een strenge, maar compassievolle grootouder. Ze helpt ons oude donkere zaken onder ogen te komen en te verzorgen tot ze geen last meer vormen. Ze wordt gezien als creatrix van bergen en meren, met name in Schotland vind je heuvels en wateren die naar Haar vernoemd zijn. Ze gelooft in maakbaarheid en in Haar eigen vermogen de zaken te vormen tot die vorm die kloppend is.
Ze is beschermvrouw van vele wilde dieren zoals wolven en everzijnen, maar ze staat vooral bekend als beschermer van herten. Jagers in oude tijden zeiden een wederzijds respect met Haar te onderhouden: zij zorgde dat er een gezonde populatie van herten was om hen te voorzien van pelzen en vlees. In ruil daarvoor stonden ze open voor Haar aanwijzingen welk hert te doden, niet meer nemend dan nodig was. Als ze niet vereerd werd voorafgaand aan de jacht, dan waren er geen goede resultaten te verwachten.
Zij kan van vorm veranderen en kan gezien worden als witte wolf, of rennend als hert tussen de kudde. Dit is een aanmoediging om verschillende perspectieven te bekijken, soms koud en afstandelijk, soms betrokken en meebewegend. Er zijn verhalen waarin zij heerst van Samhain tot Beltane, als zij haar souvereiniteit overdraagt aan Brigid, die heerst over de zomermaanden tot Samhain. In een variatie hierop verjongt de Cailleach naarmate de lente nadert en verandert zij in Brigid verandert, die op haar beurt veroudert tot de Cailleach naarmate de zomer in herfst verandert. Maar meestal wordt De Cailleach als gigantische oude, blauwe heks gezien.
In oude Keltische verhalen is ze een belangrijke heerser dus, een wijze oudste vrouw. Er worden linken gelegd naar Kali, het afschrikwekkende gecombineerd met het vleselijke van Beltane, en het jonge onschuldige meisje. Ze is een drievoudige Godin dus! Of, zoals ik het liever zeg: een voorbeeld van de Godin in haar drievoudigheid.,
Een ritueel voor De Cailleach
- Draag iets blauws: omdat deze Godin van koude eerlijkheid is, draag iets koud-blauws en neem je voor om terughoudendheid, controle en complete eerlijkheid naar jezelf te cultiveren vandaag.
- Als er sneeuw is: brand een blauwe kaars in de sneeuw en laat warmte, licht en koude in elkaar verdwijnen, tot je een plasje water en een uitgelopen kaarsje over hebt. De resten van de kaars (eventueel fijnhakken) kun je gebruiken in spreuken waarbij je koelte wenst
- Smelt blauw kaarsvet en gooi het in een bakje ijskoud water, het maakt van vormpjes, deze kun je gebruiken om mee te orakelen: wat is de boodschap van De Cailleach voor jou?
- Verzamel sneeuw in flesjes, om bij rituelen of spreuken te gebruiken als wens voor een koel hoofd, koelbloedigheid, afstandelijkheid of kilte (iets laten verkillen bv)
Haar heilige dier is een uil – ook een symbool voor magie, dood en de mogelijkheid om spirits te zien.
Volgens Schotse tradities verrijst ze iedere Samhain, als verantwoordelijke voor het brengen van sneeuw en kou. Met Imbolc verandert ze in steen.
In sommige oude verhalen is ze de vrouw van de zonnegod Lugh, en geeft ze hem vele kinderen, als Moeder Aarde haarzelf, altijd vruchtbaar en zichzelf, terwijl haar geliefde door het jaar heen bloeit en vergaat.
Volgens de mythes strijd zij voor het behoud van de winter, en geeft ze haar strijd pas echt op op 25 maart, als de equinox geweest is en de godin van het groen blad definitief de overhand heeft gekregen over de Cailleach, wiens heilige boom de altijdgroene hulst is.
Gebaseerd op:
Boek “Pagan Portals: The Cailleach” by Rachel Patterson
Boek 365 Goddess: a daily guide tot he magic and inspirations of the Goddess)
Priestess to the Goddess, Kathy Jones
Artikel Cailleach van Patti Wiginton




